(2) Bevelschrift?
Het pleidooi voor een meer cultuurpolitiek geëngageerde literatuurbeschouwing zoals dat te vinden is in de inleiding en in het slot van Vaessens’ De revanche van de roman kan bij literatuurwetenschappers, critici en recensenten best tot afkeurende of instemmende reacties leiden, voor lezers uit andere doelgroepen zijn vooral de analyses in de rest van het boek boeiend.
Romanlezers of –schrijvers zien in dit boek een aantal van hun beweegredenen tot het lezen of schrijven van literatuur geëxpliciteerd of in een ruimere context geplaatst. Opvattingen over literatuur of over schrijvers worden uit hokjes gehaald en vanuit een bepaald standpunt opnieuw belicht. Zelfs al ben je het als lezer of schrijver niet of niet geheel eens met het resulterende pleidooi, het boek zet aan tot nadenken over literatuur en dat is een goede zaak.
Het pleidooi zelf richt zich expliciet tot literatuurbeschouwers en komt ongeveer overeen met wat je in andere academische disciplines vindt indien onderzoekers een bepaalde denk- of onderzoeksrichting willen propageren. Elke discipline heeft daarvoor zo wel zijn kanalen van conferenties en publicaties. Is er volgens een onderzoeksgroep meer geld en tijd nodig voor multidisciplinaire opvolging van geriatrische patiënten, dan zal dat in artikels, letters to the editor en op conferenties verdedigd worden. Misschien zal een onderzoeksgroep die zich specialiseert in basisonderzoek naar de oorzaken van diabetes en de preventie ervan zich benadeeld voelen. Maar dat geriatrische pathologie en diabetes belangrijke studieonderwerpen zijn zal niemand betwisten.
Literatuurwetenschap zit in onze utilitair georiënteerde en vrij strak geregelde samenleving qua geloofwaardigheid in minder gunstige papieren dan bijvoorbeeld het onderzoek binnen het medische veld. Het is vanuit de positie van de literatuurwetenschap dat haar studieobject in de afgelopen decennia aan geloofwaardigheid heeft zien inboeten dat Vaessens zijn pleidooi formuleert. Interessanter dan het pleidooi zelf, is de analyse die eraan voorafgaat. Daarover in een volgend stukje meer.
(hv)
