Prijsuitreiking verhalenwedstrijd De Brakke Hond
Gisteravond op Het Andere Boek de officiële bekenmaking van de prijswinnaars voor alle deelnemers die nog niet hun dichtsbijzijnde jurylid hadden gecontacteerd. De immer charmante Ann Meskens (foto) stelde achtereenvolgens Tim Van Steendam (eerste plaats met Receptie # 9), Joris Van Ostaeyen (tweede plaats met De vulkaan) en Wytske Versteeg (derde plaats met Boegbeeld).
Het juryverslag over deze pareltjes:
Boegbeeld
De mooiste zin uit dit verhaal is zeker: ‘Tegen mij zei ze dat hij haar leven de moeite waard maakte.’ Dat is meteen het mooiste wat iemand over zijn of haar gestorven geliefde kan zeggen. Maar er blijkt nog meer te vertellen over de dierbare overledene. Hij was een cultureel boegbeeld. Zijn begrafenisplechtigheid vindt plaats in een schouwburg. En zijn dochter vindt in zijn schrijfkamer een schriftje met brieven aan Emilia. Een prostituee.
Boegbeeld is een vermakelijk spel met schrijversbiografieën – zowel Claus als Elsschot zijn te herkennen in de gestorven schrijver – maar het is vooral een verhaal dat geschreven is in een kramp van rouw. De dochter van de schrijver verliest de mens, maar blijft achter met zijn woorden op papier. En juist die woorden, die brieven aan een prostituee, moet ze vernietigen om haar moeder te beschermen. Haar pogingen om met de prostituee tot een gesprek over haar vader te komen, botsen bovendien op een muur van onwil. Ook de lezer voelt de neiging zo’n muur rond zich op te trekken; de vertelster klampt zich zo heftig vast aan haar overleden vader, dat je haast beschaamd wegkijkt. Het is de combinatie van literair spel en heftige emoties die van Boegbeeld een paradoxale, ongemakkelijke leeservaring maakt. Een verhaal dat nieuwsgierig maakt naar meer werk van deze auteur.
De vulkaan
De tweede prijs gaat naar een verhaal over een professor die zich na een redelijk mislukt leven terugtrekt en naast een vulkaan een belangrijke wiskundige ontdekking doet.
Heerlijk is de manier waarop de auteur tempo en ritme onder controle heeft. Het verleden van professor Horst, zijn aankomst op Chili en wat er na zijn dood gebeurt – alles wordt even tragikomisch en beknopt weergegeven. Het verhaal van de aanloop naar en het moment van zijn glorie krijgt dan weer veel tijd, wat ons met zijn inspanningen doet meeleven.
De auteur weet met afstand en humor zijn verhaal te brengen. Je merkt aan de toon van het verhaal dat hij ambitieus is. Hier en daar wordt de lezer getroffen door een schitterende vergelijking, zoals: ‘Soms knipte hij het nachtlampje aan en schreef een halve bladzijde vol met de geconcentreerde haast van iemand die water in zijn handpalmen verplaatst.’ De manier waarop het hoofdpersonage aan zijn einde komt, past perfect bij de rest van het verhaal, maar pas als je het leest, begrijp je dat het niet anders kon eindigen. De laatste zin van het verhaal zorgt voor nog een extra twist. Bovendien sluimert er mysterie in het verhaal; de algehele sfeer is, zeg maar: unheimlich. Niettemin zoekt, krijgt en houdt de schrijver van dit verhaal voortdurend contact met de lezer, wiens aandacht voor De vulkaan bijgevolg geen ogenblik verslapt.
Receptie # 9
Een virtuoos geschreven verhaal over beroemdheid en morele leegte. De vergelijkingen zijn origineel en werken: een ceremonie protocollaire zit zo straks ‘als de balzak van een eenzame stier’, een hostess lijkt sterk ‘op een vrouw maar ook op een eendenborst of een lamskroon of een ander vacuüm getrokken zoogdier’ en een andere vrouw hangt ‘als een gesmolten lolly over de gesteven boorden van haar avondkleed’.
De decadentie van de receptie is zichtbaar, tastbaar. Er wordt ‘pandapaté’ geserveerd, er staat ‘een kegelvormige situatie van braadkippen’ en het hoofdpersonage denkt dat een gesprek ‘over de algehele zinloosheid gaat, maar het kan evengoed over hoop gaan. Wat doet het er ook toe?’ De beschrijvingen van het voedsel zijn soms misselijkmakend.
Omdat het hoofdpersonage wat lijkt te verdwijnen onder de drukte, de beschrijvingen en het barok, lijkt dit aanvankelijk een sfeerschets. Het einde maakt ons duidelijk dat het wel degelijk een afgerond verhaal is: alles heeft zich afgespeeld in zijn hoofd, in de seconden voordat hij uit zijn limousine stapt. De jury was unaniem gecharmeerd door de gedurfde, soms welhaast uitzinnige schrijfstijl, het al even exuberante gevoel voor humor, en de rake maar gelukkig nooit al te expliciet geformuleerde vorm van maatschappijkritiek die uit dit verhaal spreekt. De jury duidt daarom Receptie # 9 als verdiende winnaar aan.
