Jacques Tati is dood.
Wat is dat spijtig.
Dat deze Franse filmregisseur al vijfentwintig jaar geleden overleed, maakt geen verschil.
Deze week zou Tati honderd jaar zijn geworden, hoera. Helaas haalde de dood hem al vorige eeuw in tijdens zijn vijfenzeventigste levensjaar. Sommige mensen wens je echter een tweede leven toe. Het zou ons wellicht meer plezier en poëzie opleveren en de dosissen Prozac kunnen verminderen.
Had Tati deze week werkelijk de honderd gehaald, wat zou hij nog in beeld hebben gebracht? Tja. Wellicht wijzelf, opgejaagd door ons mobieltje, in gevecht met onze dvd-recorder of in gesprek met de bankautomaat. Mogelijk was Monsieur Hulot, mét hoedje en paraplu, voorgoed verdwaald in de digitale wereld: “Excuse me. How do you spell ‘Read The Fucking Manual’ in Chinese?”
Cultuurzender Arte besteedde de hele zondagavond aan Tati, zij zonden zoals verwacht vrolijke beelden en ernstige documentaires uit, maar ook meer doordeweekse zenders programmeerden enkele van zijn films. Wie deze dagen de teevee aanzette, kon op Les Vacances de Monsieur Hulot stuiten, een naoorlogse film, geheel in zwartwit. Voor de zappende kijker, gewend aan een MTV-snelheid van 9,81 meter per seconde kwadraat, moet dat een hallucinante ervaring zijn. Hij moet gedacht hebben dat het beeld stil stond.
Ach. De Die-hard-fans kijken binnen honderd jaar nog naar L’école des facteurs maar is er buiten hen in de toekomst nog een publiek voor Tati? Misschien wel. Kijk. Het Naamse filmfestival droeg dit jaar met liefde hun eerste dag aan hem op. ’s Morgens was er een kindervoorstelling van Mon Oncle uit 1958. ‘s Avonds konden de grote mensen naar Playtime kijken, het meesterwerk, met als personages: de grootstad met haar hoogbouw en rechte straten en de moderne mens die zigzaggend hierin zijn weg zoekt.
Playtime kwam uit in december 1967. De film droeg een vrolijke titel en eindigde met een feest, maar het publiek voor deze film moest blijkbaar nog geboren worden. Men schoof heen en weer op zijn stoel, het applaus was slapjes, de mensen stapten zonder veel gelachen te hebben de zaal uit.
Liefhebbers weten dat Tati’s sterven daar en toen begon. Met Playtime raakte hij financieel, emotioneel en fysiek aan de grond. In die periode dacht hij er zelfs aan eigenhandig zijn leven in te korten. Al maakte hij later nog Trafic en Parade, Playtime bleef voor hem altijd zijn laatste film.
Tati stierf op 5 november 1982. Wie het nieuws van acht uur toen miste, kan het vandaag nog inhalen op YouTube. Christine Ockrent berichtte met droefenis het Franse publiek. Tati, de maker van zes lange en vier korte films, was aan longembolie overleden. Na haar aankondiging krijgen we hem in beeld: een grijze oude man die moeizaam zichzelf probeert te verklaren: “J’ai voulu d’amener un sourire.” Stilte. “C’est autorisé, quand-même?” Stilte.
Dan kijkt men als aandenken beter naar Playtime, zijn laatste film die pas gisteren lijkt gemaakt, en waarin men zigzaggend op zoek kan gaan naar de humor van het bestaan.

Dit stukje werd gepost op Friday, October 12th, 2007 at 10:06 pm in de categorie Ann Meskens, Nieuws. U kan reageren , of linken via trackback vanop uw site.