België in de woestijn
Vandaag mijn hart opgehaald aan het stuk van Geert Van Istendael in De Standaard waarin hij uitlegt waarom het geen goed idee is om België te laten barsten. Patriottisme of chauvinisme kun je Belgen moeilijk aanwrijven, en ook Van Istendaels stuk maakt daarmee gelukkig geen begin. Behalve bij koninklijk overlijden en bij regeringsonderhandelingen verdwijnt het landje meestal handig naar de achtergrond.
Vanavond dook het echter alweer op in het boek dat ik op dit moment lees, en daarin wordt meteen weer duidelijk hoe onhandig België voor buitenlanders wel niet is (géén reden om separatistisch uit de hoek te komen, haast ik me eraan toe te voegen). In ‘Welkom in de woestijn van de werkelijkheid’ becommentarieert filosoof en psychoanalyticus Slavoj Zizek de liberale democratie. Net als Badiou, die hij vaak citeert, houdt hij van stellige uitspraken en flinke kritiek. Zijn op de politiek toegepaste psychoanalytische inzichten zijn altijd van die aard dat ze je denken oprekken. Maar zijn omschrijving van Belgen die hij tussendoor in het volgende stukje geeft, is zullen we zeggen: buitenlands. Hij poneert dat het arme woestijnland Afghanistan een constructie van buitenlandse machten geworden is en komt dan vergelijkenderwijs onze kant op. Mocht u onverhoopt toch last hebben van een tikje chauvinisme, kunt u beter niet verder lezen, want naast een onzalig mediabrouwsel van Godiva en Dutroux, krijgt u onverwacht en onschuldig ogend tussen haakjes geplaatst ook nog een definitie van de Belg in uw maag gespietst:
‘Wat in Europa het dichtst in de buurt van Afghanistan komt, is zoiets als België: een bufferzone tussen Frankrijk en Nederland, ontstaan in de oorlog tussen protestanten en katholieken (Belgen zijn in wezen Nederlanders die katholiek bleven). Zoals de Afghanen bekend staan als opiumproducenten, zo staan de Belgen bekend om hun productie van een ander, onschuldiger, genotmiddel (chocola). Zoals de Afghanen hun vrouwen terroriseren, zo zijn de Belgen berucht om hun pornografie en misbruik van kinderen. Tot slot, net als dit beeld van Belgen als chocolade-eters en mishandelaars van kinderen een mediacliché is, is het beeld van Afghanistan als land van opium en vrouwenonderdrukking dat. ‘ (p. 61)
In Van Istendaels stuk kunt u lezen waarom het geen goed idee is om te splitsen en Brussel aan de Franstaligen te schenken. Met Zizeks onbedoelde suggestie om Vlaanderen gewoon België te noemen zou hij het zeker niet eens zijn.
