Het was een onweerstaanbare combinatie: Google kwam met MyMaps en David van Reybrouck met een romandebuut waarin de stad Brussel een van de hoofdpersonages is. Het moest worden getest en god weet dat ik me geamuseerd heb: plaatsen uit Slagschaduw op de kaart gezet. Het is mogelijks een ongezonde afwijking, maar sinds ik jaren geleden voor een project met een Ierse partner in Dublin was, en plots oog in oog stond met het drogisterijtje waar Leopold Bloom citroenzeep koopt voor Molly (Lincoln Place 1, vlakbij Westland Row), is er in mijn breinsels een zekering doorgebrand wat steden en fictie betreft. Ik had Ulysses een paar keer gelezen, en misschien was het daar wel bij gebleven als ik toen niet het gevoel had gehad door een onzichtbare deur rechtstreeks het boek in te stappen. Hoewel een compleet ander boek, is Slagschaduw van David van Reybrouck zeker even stevig verankerd in het weefsel van de stad: Brussel in dit geval. Het opvallend natte, regenachtige en neerslachtige Brussel dient als klankbord voor de gemoedstoestand van hoofdpersonage Rik. Rik is journalist en verliest, op reportage voor de krant, zijn beste vriend en collega, Lode, in een verkeersongeval. Hij begint een relatie met Claire, een franstalige danseres die als model bijklust op de kunstcademie waar Rik een cursus beeldhouwen volgt. De relatie verpietert. Claire en Lode zijn elk goed voor een aparte verhaallijn in het boek. We zien Rik aan het begin van het boek “twee maanden na Claire en drie jaar na Lode”: er is een scharrel met nevenfiguur Shirley die hij op een nacht van straat plukt; en er is het werken voor de krant dat na een herstructurering op de achtergrond raakt. Na de dood van Lode kon hij er sowieso moeilijker zijn draai vinden. In plaats daarvan houdt Rik zich bezig met zijn eigen onderzoek naar het standbeeld van Gabrielle Petit, spionne & verzetstrijdster uit de Eerste Wereldoorlog. Dat onderzoek naar het beeld, naar de beeldhouwer ervan en naar de onbekende vrouw die ervoor model heeft gestaan vormt een derde verhaallijn met sterke echo’s van De plaag, Van Reybroucks debuutboek, een goed in scène gezet non-fictie werk over Maeterlinck en een vermeende plagiaataffaire. De verhaallijn “Claire” wordt stevig verbonden met de lijn over het onderzoek naar beeldhouwer Egide Rombaux en zijn model: “Claire was verdwenen, maar dat andere model zou ik terugvinden.”

Uit alledrie de verhaallijnen van Slagschaduw zijn momenten terug te vinden op de MyMap kaart: Brusselse locaties die op een nadrukkelijke manier concreet worden beschreven en opgeladen met bijzondere betekenis. Desoriënterend als kaarten kunnen zijn heb ik voor de volgorde van de locaties de leeschronologie aangehouden, met oplopende paginanummers tot gevolg. Soms, als locaties verderop in het boek nog eens terugkomen, wordt gewoon een extra referentie toegevoegd. De leesvolgorde weerspiegelt niet altijd het verloop van de romantijd, waarmee in het boek nogal subtiel wordt omgegaan.
Marcel van Nieuwenborgh schreef ooit in de inleiding bij Literaire wandelingen door Brussel dat er weinig romans zijn die “de Belgische hoofdstad als decor hebben”. Ik weet niet of dat klopt, maar in elk geval ken ik buiten Slagschaduw geen enkele andere roman waarin Brussel zo een belangrijke rol speelt. Dat alles gezegd zijnde, denk ik niet dat je veel aan een kaart hebt als je het boek niet hebt gelezen, en misschien nog minder als je het wel hebt gelezen.

Voor wie op pad wil gaan: Slagschaduw, locaties in kaart gebracht:

Voor de liefhebbers: op zondag 22/04 heeft David van Reybrouck een gesprek over Slagschaduw met Nele Hendrickx, en wel in de Gouden Zaal van de Beursschouwburg (14:00 tot 14.45 u.), in het kader van het literatuurfestival Passa Porta.

Het spelen met MyMaps is leuk, maar er zijn een paar dingetjes die ik had willen doen die niet meteen schenen te lukken.

• Zo had ik graag in de tekst van een “pinpoint” een verwijzing kunnen hebben naar een andere pinpoint, rechtstreeks van pinpoint naar pinpoint, zonder via de locatielijst te hoeven passeren. Misschien bestaat die mogelijkheid en heb ik er gewoon over gekeken. Gelieve me de oplossing te signaleren.
• De html-editor deed lang niet altijd wat ik ervan verlangde, overbodige code verscheen ongevraagd na het opslagen.
• Het uitvissen van de exacte locatie van adressen (die geen herkenbare landmarks vormen op de satelietfoto’s) is geen makkie als je je zoals ik tot regel hebt gesteld dat je alles van achter je PC moet kunnen doen. Vaak heb ik mijn toevlucht moeten nemen tot online telefoonboeken. Die geven wel exacte locaties. (Of ze altijd juist zijn is weer wat anders.)

Dit stukje werd gepost op Monday, April 16th, 2007 at 1:53 pm in de categorie Brein pijn. U kan reageren , of linken via trackback vanop uw site.