De Nederlandse Raad voor Cultuur heeft een advies afgeleverd over de Agenda voor het cultuurbeleid en de culturele basisinfrastructuur met als titel Innoveren, participeren! [pdf]. Toegegeven, een verschrikkelijke titel, maar je zou willen dat je eens vaker dergelijke beleidstukken zag waarin op een doordachte manier aandacht wordt besteed aan digitalisering, medialisering en toegankelijkheid van informatie. De auteurs wijzen op de nieuwe vormen van cultuurparticipatie die door digitalisering worden mogelijk gemaakt en de nieuwe mogelijkheden die ontstaan voor culturele nichemarkten (laten we zeggen dat “literaire tijdschriften” toch nog voldoende pluimgewicht vertegenwoordigen om als cultureel nicheproduct omschreven te kunnen worden). Klinkt bekend? Wel, inderdaad zien we wat verderop The Long Tail van Chris Anderson geciteerd worden. Ook wat auteursrecht betreft neemt de Raad opmerkelijk verstandige standpunten in: “Grote mediaconglomeraten worden monopolisten die massaal auteursrechten opkopen. Dat kan belemmeringen opleveren voor het breed en publiek toegankelijk maken van cultuur via internet en andere digitale middelen. De Raad staat op het standpunt dat alles wat met publieke middelen is gemaakt, publiekelijk toegankelijk moet zijn en blijven.” In dezen wordt het gebruik van creative commons licenties toegejuicht. Dit zou onder andere het einde kunnen betekenen voor bedenkelijke praktijken als de kassa-carrousel : onderoeker Pietje wordt met overheidsgeld betaald om onderzoek te doen en dus ook om artikels te schrijven over dat onderzoek. Want als Pietje niet geciteerd wordt in vaktijdschriften krijgt hij na een tijd immers helemaal geen centen meer om onderzoek te doen. Als het tegenzit moet Pietje al betalen om te mogen publiceren in tijdschrift Huppeldepup. Uitgever van Huppeldepup verbiedt Pietje intussen wel om zijn artikel op zijn eigen website aan te bieden, want dan wordt het net zo goed door dezelfde drie-man-en-een-paardenkop gelezen en waar dient het blad Huppeldepup dan nog voor? Nog sterker: de bibliotheek van de universiteit waaraan Pietje werkt (en betaald wordt met overheidsgeld), zal ook nog eens overheidsgeld moeten opdiepen als ze het artikel van Pietje ter beschikking wil stellen aan een van haar gebruikers, misschien wel een collega van Pietje. En dat terwijl Pietje alleen maar gelezen wil worden door enkele vakgenoten.

Dit stukje werd gepost op Friday, March 9th, 2007 in de categorie Nieuws.