Heidegger hier, Heidegger daar
De filosoof Heidegger is in Frankrijk altijd al enorm veel gelezen en bestudeerd geweest. Zijn boeken werden er beter verkocht dan in welk ander Europees land ook. Aan de universiteiten werden talrijke colleges gebaseerd op zijn ideeën. Net nu de laatste jaren de aandacht voor zijn filosofie iets afneemt aan de universiteiten, waar nu meer aandacht gaat naar analytische filosofie, zijn er twee boeken rond hem verschenen en loopt een intellectuele rel.
In 2005 verscheen het boek van Emmanuel Faye, ‘Heidegger, l’introduction du nazisme dans la philosophie’ (Albin Michel) en onlangs verscheen het antwoord hierop, geschreven door een collectief van Heidegger-verdedigers, ‘Heidegger à plus forte raison’. Gallimard, uitgever van Heidegger, had geweigerd om dit werk uit te geven (een relletje in september 2006). In de uiteindelijke uitgave bij Fayard is de passage die Gallimard niet wilde, geschrapt. Maar dan nog vermengen de Heidegger-voorstanders onjuiste uitspraken met degelijke argumenten, waardoor het geheel van de verdediging niet onderbouwd blijft. Het boek van Faye werd ondertussen heruitgegeven in pocketuigave.
In dit geval gaat het om nazi-sympathieën van Heidegger. Andere tegenstanders klasseren Heideggers filosofie onmiddellijk bij poëzie, theologie en spiritualiteit. Ze afficheren dat ze geen idee hebben waar Heidegger het over heeft, willen het ook niet geweten hebben. Het lijkt erop alsof wat Heidegger zegt, een gevaar is voor wat zij filosofie noemen. Meestal behoren zij tot die groep mensen die filosofie zien als kennis van kennis over het leven. Uiteraard veroordelen zij ieder levend wijzen naar levend leven als niet-filosofisch.
Helaas zijn er weinig filosofen die levend wijzen naar levend leven in plaats van naar hun eigen interpretatie en theorie.
Een vriendin, studente filosofie, heeft haar studie omschreven als ‘de studie van de theorie over de theorieën van het bestaan.’ Uit protest heeft ze een verhandeling gemaakt waarvan nauwelijks een woord zelf geschreven was. Alles was geknipt, geplakt en letterlijk overgenomen uit een stapel teksten van allerhande filosofen, smoothly in elkaar gemonteerd.
De professor-filosoof vond het wel grappig, maar hij eiste een oorspronkelijk werk. Waarop mijn vriendin antwoordde dat haar werk even oorspronkelijk was als zijn filosofisch werk dat alleen bestond uit het aanhalen van andere filosofen, de kritiek van anderen op die filosofen, zijn eigen kritiek op de kritieken en zijn kritiek op de filosofen… het werk van de besproken filosofen bestond op zichzelf ook al uit kritieken op andere filosofen. Uiteindelijk, een filosofie vol woorden die alleen met zichzelf bezig is en niet met levend leven.