Het huis is groter aan de binnenkant
Wie leest gedichten? Worden gedichten vooral door dichters en critici gelezen? Door mensen die na een literaire opleiding gedichten zijn blijven lezen? Door leerkrachten Nederlands en door hun leerlingen? Het zijn vragen die direct samenhangen met de maatschappelijke relevantie van de poëzie. Zonder lezers buiten de strikt literaire kring leeft de poëzie immers onder een stolp. Een bloemlezing die vertrekt vanuit het standpunt van de lezer buiten de literaire wereld is daarom geen overbodige luxe.
Uitgeverij P brengt op gedichtendag de bloemlezing ‘Het huis is groter aan de binnenkant’ uit, waarin de lievelingsgedichten van meer dan 50 bekende en minder bekende lezers verzameld werden. Bekende lezers die uitgenodigd werden hun lievelingsgedicht te kiezen, komen uit alle windstreken van professioneel Vlaanderen: bijvoorbeeld weerman Frank Deboosere, actrice Chris Lomme, wielrenner Pieter Mertens, minister Inge Vervotte, journalist Rudi Vranckx. Zoals de ondertitel ‘gedichten, portretten, stemmen’ aanduidt, gaat het hier om meer dan een verzameling gedichten uitgekozen door bekende Vlamingen. Er worden ook ‘gewone’ poëzielezers in geportretteerd: een onderwijzer, een grafisch kunstenaar, een huisvrouw, een radiopresentatrice, een tiener, een directeur.
Het boek bevat naast gedichten en portretten van poëzielezers foto’s van kunstenares Malou Swinnen, én een CD waarop de lezers ‘hun’ gedicht voorlezen. Ik citeer uit de aankondigingsfolder een passage die me aanspreekt: ‘Maar meer nog is dit boek een hommage aan verscheidenheid. Aan de diversiteit onder poëzielezers, aan poëzie als een huis met vele kamers, en aan een samenleving waarin diversiteit overal te vinden is.’
De bloemlezing werd samengesteld door Geert Bouckaert en Peter Vermeersch. De professionele bezigheden van de samenstellers verraden een grote maatschappelijke betrokkenheid. Geert Bouckaert is gewoon hoogleraar aan de Faculteit Sociale Wetenschappen en directeur van het Instituut voor de Overheid. Zelfs een vluchtige blik op zijn curriculum maakt duidelijk dat deze professor zich niet in een academische ivoren toren verschanst. Hetzelfde kan gesteld voor Peter Vermeersch die als docent en onderzoeker aan dezelfde faculteit werkt. Zijn werkterrein over etnische minderheden binnen het Europa van vandaag ligt bezaaid met netelige kwesties die verder reiken dan ons taalgebiedje groot is. Vermeersch is in april 2004 als dichter gedebuteerd in Het Liegend Konijn. Voor een bloemlezing die poogt een beeld te geven van de poëzielezer buiten de strikt literaire kring lijken me deze achtergronden geen bijkomstigheid.
De maatschappelijke betrokkenheid die van deze publicatie uitgaat, stopt niet bij mooie woorden. De opbrengst van de bloemlezing gaat integraal naar Oikonde Leuven, een dienst die vanuit een pluralistische levensbeschouwing en met inzet van vele vrijwilligers verschillende woonvormen voor volwassenen met een handicap aanbiedt.
Ik ben benieuwd naar dit boek. Het opzet van dit werk zoals die uit de folder naar voren komt, is alvast een stevige indicatie dat de titel van de bloemlezing goedgekozen is. Als de poëzie meer lezers bereikt dan uitsluitend mensen binnen de literaire kringen, dan is het huis van de poëzie inderdaad groter aan de binnenkant. Gelukkig maar.
